Brazilië: De onneembare vesting van de chaos
Over miljarden voor defensie, mislukte invasies en de kunst van het overleven.
🇬🇧 🇧🇷 🇫🇷 🇩🇪 🇪🇸 🌐 → Use your browser’s translation tool
President Lula sprak gisteren tijdens het bezoek van de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa harde woorden over defensie: “Als we ons niet voorbereiden, valt op een dag iemand ons binnen.” Het is een uitspraak die naadloos aansluit bij het recente plan van het Braziliaanse leger om voor vele miljarden aan nieuwe bewapening aan te schaffen. De boodschap is duidelijk: het land moet zijn strategische veiligheid serieus nemen.
Het bedrag voor die nieuwe bewapening dat momenteel in de politieke arena de ronde doet, is zeer fors. In zeer recente berichtgeving (begin maart 2026) wordt gemeld dat de minister van Defensie, José Múcio, aan president Lula een grootschalig plan heeft voorgelegd van R$ 800 miljard, gespreid over een periode van 15 jaar, om de strijdkrachten te moderniseren en te versterken.
Ter context: daarnaast werd er eind 2025 al een wet aangenomen die voorziet in een extra investering van R$ 30 miljard (buiten het reguliere begrotingskader om, verdeeld over zes jaar) voor strategische defensieprojecten zoals grensmonitoring, onderzeeërs en gevechtsvliegtuigen.
Het bedrag van 800 miljard is dus de meest actuele, ambitieuze langetermijnvisie die nu het debat aanwakkert, zeker in het licht van de uitspraken van Lula over defensie en de geopolitieke onrust die het ministerie noopt tot grotere plannen.
Om het in perspectief te plaatsen met de actuele wisselkoers (waarbij 1 Braziliaanse Real momenteel ongeveer € 0,165 waard is), ziet het kostenplaatje er als volgt uit:
Het plan van R$ 800 miljard: Dit komt neer op ongeveer € 132 miljard.
Het aanvullende budget van R$ 30 miljard: Dit is ongeveer € 4,95 miljard.
Ter vergelijking: dit zijn gigantische bedragen voor de Braziliaanse begroting, zeker als je bedenkt dat deze investeringen vaak over een lange termijn (zoals de 15 jaar voor het grote plan) worden uitgesmeerd. Het benadrukt de enorme schaal van de ambities die men nu uitspreekt in Brasília om het apparaat te moderniseren.
Brazilië: de onneembare vesting (door omstandigheden)
Maar als we naar de Braziliaanse praktijk kijken, is er wellicht een effectiever verdedigingsmechanisme dan welk modern wapensysteem dan ook. Want hoewel de zorgen van de overheid reëel zijn, is er ook een jarenoude – en compleet fictieve – anekdote die steevast de ronde doet wanneer het over nationale veiligheid gaat. Het is een stukje heerlijke zelfspot dat bewijst dat een vijand die Brazilië wil binnenvallen, vaak simpelweg kopje onder gaat in onze eigen, unieke realiteit.
Voor wie het nog niet kent: het verhaal deed jaren geleden via e-mail de ronde en is de ultieme bevestiging dat terroristen hier werkelijk geen schijn van kans maken. Niet serieus nemen, enkel lezen en genieten:
Het verslag van de gefaalde missie
Geheime documenten van de Polícia Federal onthullen een geplande aanslag in Brazilië door de terroristische organisatie Al Qaida. Het doel van de aanslag is het bekende beeld Cristo Redentor, op de top van de Corcovado berg in Rio de Janeiro. De aanslag moet gerealiseerd worden door het overmeesteren van de bemanning van een passagiersvliegtuig dat zich nadien op het beeld zal storten. Al Qaida wil hiermee het hart raken van de “ongelovige Christenen”. De documenten onthullen ook de frustraties van de terroristen die uiteindelijk niet slagen in hun opdracht. Een relaas van de gebeurtenissen:
Twee uitverkorenen van de terroristische organisatie landen in de internationale luchthaven Tom Jobim van Rio de Janeiro, via een vlucht van Air France, op een zondagavond. De missie kent zijn eerste hindernis omdat de bagage van de twee “strijders” per ongeluk al op weg is naar Paraguay, in een ander vliegtuig. Na een pelgrimstocht van 6 uur, er niet in slagend om te communiceren met het personeel wegens gebrek aan kennis van de Engelse taal, besluiten beide terroristen om een hotel op te zoeken, dit op aanraden van Infraero, met het advies om ‘s anderendaags terug te keren in het gezelschap van een tolk.
Beide helden nemen een taxi, zonder te beseffen dat het om een piraten-taxi gaat. De bestuurder heeft snel door dat zijn passagiers ‘gringos’ zijn en maakt twee uur lang rondjes om hen tenslotte te droppen, ergens in de Baixada Fluminense (randstedelijk gebied), uiteraard niet zonder de betaling van een astronomische som geld. Na het uitstappen wordt het duo meteen overvallen door enkele bandieten uit een nabije sloppenwijk en krijgen een pak slaag omdat ze ‘zo weinig te bieden hadden’ na beroofd te zijn door hun taxi-chauffeur.
Maandagmorgen. Dankzij hun training slaagden beiden erin om een hotel te vinden in Copacabana, zo ongeveer rond 7u30 ‘s morgens. De strijders checken in, nemen een douche, eten snel wat en nemen opnieuw een taxi naar de luchthaven, vastbesloten om een vliegtuig te kapen. Helaas. Een enorme verkeersopstropping, veroorzaakt door een betoging van studenten en leerkrachten, laat hun taxi vastlopen op de Avenida Brasil, nabij de favela Manguinhos. Bandieten profiteren van het stilstaande verkeer, overvallen een reeks voertuigen waaronder de taxi. Beide strijders worden beroofd van hun uurwerk.
Even na het middaguur besluiten ze om terug te keren naar het centrum, dit in een poging om de dollars, verborgen in hun onderbroek, om te wisselen in de Braziliaanse munt real. Ze slagen in hun poging, maar komen later tot de vaststelling dat hen vals geld in de handen gestopt werd. Uiteindelijk, rond 16:00u, komen ze weer aan in de luchthaven. Een staking van het personeel van een bekende Braziliaanse vliegtuigmaatschappij stuurt hun plannen voor een kaping in de war. Ook de luchtverkeersleiders staken; zij willen dat hun loon opgetrokken wordt tot hetzelfde niveau als dat van de piloten. Het enige vliegtuig dat klaar is om op te stijgen is van Viação Meridional. Helaas kan dat niet opstijgen wegens gebrek aan brandstof. De stakers, zowel piloten, stewards, airhostessen als de luchtverkeersleiders, maken tumult in de vertrekhallen. De oproerpolitie verschijnt en begint op iedereen in te hakken, inclusief op de helden van Al Qaida. Beiden worden meegesleurd naar een politiekantoor omdat ze betrapt werden op het bezit van drugs, snel in hun zakken gestopt door enkele agenten zonder dat ze het merkten.
Rond 18:00u kunnen de helden ontsnappen, dankzij een actie van de misdaadfractie Comando Vermelho die het politiekantoor overvalt om hun makkers te bevrijden. Ze hebben het geluk om geen ‘bala perdida’ (verloren kogel) in hun lijf te krijgen tijdens de schietpartij. Rond 19:00u ‘s avonds komen de strijders weer heelhuids aan in de luchthaven. Aan het balkon van de vliegtuigmaatschappij krijgen ze te horen dat er momenteel niet kan ingecheckt worden: sistema fora do ar, zo luidt het. Beiden, min of meer wanhopig, beginnen zich af te vragen of een aanval op Rio de Janeiro een terroristische daad is, of een werk van barmartigheid.
Om 23:30u, uitgehongerd en bezweet, besluiten beiden om iets te gaan eten in de luchthaven. Het is pas ‘s anderendaags na 16:00u dat ze zich wat beter beginnen te voelen, dit na de opgelopen voedselvergiftiging wegens het consumeren van eetwaren waarvan de vervaldatum overschreden werd. Beiden worden wakker in het hospitaal Miguel Couto, liggend op een draagberrie in de gang. Er waren geen bedden meer vrij. Een verpleegster probeert hen duidelijk te maken dat ze pas weg kunnen na een observatieperiode van 5 dagen.
Zondag 18:20u. De Al Qaida helden mogen het hospitaal verlaten en komen al snel in de buurt van het bekende voetbalstadion Maracanã waar Flamengo net een wedstrijd verloor tegen Paraná Clube, met 6 – 0. De supporters van Flamengo verwarren beide strijders met supporters van de tegenpartij en geven hen een pandoering van jewelste. Een uur later besluiten onze helden om zich eens goed te bezatten, ondanks de regels van hun geloof die alcohol verbiedt. Ze drinken enkele glazen cacháça, ergens in een straatcafé (botequim), zonder te beseffen dat de drank aangelengd werd met methanol. Wat later ontwaken beiden, tot hun grote verbazing, opnieuw in het hospitaal Miguel Couto.
Maandagavond 23:40u. Onze helden slaan op de vlucht, verborgen in een vrachtwagen gevuld met elektrische huishoudtoestellen, op weg naar Minas Gerais. In het gebergte van Serra das Araras wordt de vrachtwagen overvallen door bandieten die het op de lading gemunt hebben. De rovers gooien hen op straat en vluchten met de buit. Uren later worden beiden naar São Paulo gevoerd, in een bestelwagen van een NGO die zich bezig houdt met mensenrechten. In São Paulo aangekomen, worden beiden aan hun lot overgelaten. De strijders hebben honger, gaan op zoek naar iets eetbaars en vallen tenslotte in slaap op het trottoir, onder het afdak van een winkel.
De Policia Federal heeft tot op heden niet onthuld in welk hospitaal beide strijders terecht kwamen, dit na mishandeld te zijn door een groep haters van straatbewoners. Er werd wel vrijgegeven dat het duo zal opgevangen worden in de sector van illegale immigranten, in de hoofdstad Brasília, na het verlaten van de intensieve afdeling van het hospitaal. Dit alles uiteraard na het betalen van de kosten van de deportatie door de betrokkenen.
Beide strijders zijn er nu van overtuigd dat Brazilië de beste optie is voor de opleiding van Al Qaida strijders.
Moraal van het verhaal
Een betrouwbare man of vrouw ter plaatse met enkele jaren ‘Brazilië-ervaring’, is goud waard voor eender wie die iets wil doen in dit immense land. Voor het overige: niet letterlijk nemen. Dit alles zal u heus niet overkomen wanneer u naar Brazilië reist.
De boodschap moge duidelijk zijn: het is mogelijk om een toekomst op te bouwen in Brazilië mits u beschikt over wat spaargeld (leningen zijn hier peperduur), een sterk uithoudingsvermogen, veel geduld, bereidheid om de taal te leren (spreken, lezen en schrijven!), een ‘mens-erger-je-niet’-houding en het besef dat de Braziliaanse regelgeving en dito gebreken moeten gerespecteerd en ondergaan worden, of men dat nou leuk vindt of niet. Emigreren is trouwens ook ‘investeren’. Naar Brazilië komen met het idee ‘bei uns ist alles viel besser‘ is een verkeerd uitgangspunt. Brazilianen zitten niet te wachten op kritiek, die geven ze zelf wel. Er zijn voldoende Europese immigranten in Brazilië die het allemaal kunnen bevestigen, aanvullen, corrigeren of ontkennen. Jezelf vooraf uitgebreid informeren is geen overbodige luxe, integendeel. Voorkomen is beter dan genezen.