Caiado vs. Lula: De rematch

Waarom de conservatieve gouverneur van Goiás meer is dan een voetnoot in de peilingen.

🇬🇧 🇧🇷 🇫🇷 🇩🇪 🇪🇸 🌐 → Use your browser’s translation tool

Vandaag, 1 april 2026, staan we precies zes maanden verwijderd van de presidentiële verkiezingen. Officieel mogen de campagnes pas beginnen in augustus, terwijl in werkelijkheid de messen nu al geslepen worden. Peilingen zijn in deze fase momentopnames; het ene resultaat is nauwelijks bekend of het wordt al gevolgd door een nieuwe poll. De nieuwste peiling van Atlas/Estadão laat een technische gelijkstand zien tussen Flávio Bolsonaro en Lula in de staat São Paulo, waarbij Flávio numeriek gezien een voorsprong heeft. In een tweede ronde leidt Flávio daar met 49% tegenover 44% voor Lula. De peiling, uitgevoerd tussen 24 en 27 maart onder 2.254 kiezers, heeft een foutmarge van twee procentpunten. Andere scenario’s laten zien dat Lula ook verliest van Romeu Zema en Ronaldo Caiado. De race in de grootste regio van Zuid-Amerika is cruciaal, aangezien São Paulo doorslaggevend kan zijn in deze gepolariseerde strijd.

Wie het nieuws en de sociale media volgt, heeft het al begrepen: president Lula en zijn arbeiderspartij (PT) staan in erg nauwe schoentjes. Het is voorlopig onmogelijk om definitieve conclusies te trekken over wie de meeste kans maakt, ook al gaat de strijd op dit moment voornamelijk tussen Lula en Flávio Bolsonaro, de zoon van ex-president Jair Bolsonaro. Deze laatste kreeg huisarrest opgelegd met een enkelband en mag op dit moment zelfs geen contact hebben met zijn zonen. Dat is echter geen beletsel voor senator Flávio, die al duchtig inhakt op zijn rivaal en vreugdedansjes uitvoert op het podium. Ondertussen gaat Lula verder met het uitkramen van onzin en speelt hij met vliegtuigjes. Zijn echtgenote Janja gooide recent nog wat meer roet in het eten.

Toelichting bij bovenstaande plaatjes die de ronde doen op de sociale media, De beelden vatten de huidige politieke sfeer in Brazilië (maart 2026) treffend samen:

De afbeelding van president Lula dateert van een officieel evenement eind maart 2026, waarbij hij de eerste in Brazilië geproduceerde supersonische drone presenteerde. Met een model vliegtuigje van Latam liep hij de zaal rond, net als een spelend kind. Hoewel het een serieus moment van technologische innovatie was, greep de oppositie (onder leiding van Nikolas Ferreira) de beelden aan om hem als “wereldvreemd” en “bezig met speelgoed” neer te zetten, terwijl het land kampt met economische en veiligheidsproblemen.

De dansende Flávio: Senator Flávio Bolsonaro werd gefilmd tijdens een reeks evenementen in het noordoosten (onder andere in Natal en Rondônia) rond 21-23 maart 2026. Terwijl zijn vader, Jair Bolsonaro, onder huisarrest stond, koos Flávio voor een opvallend energieke en informele campagnestijl. Zijn “dancinhas” op het podium gingen viraal; aanhangers zagen het als een teken van optimisme en de “overwinning” in de peilingen, terwijl critici het ongepast vonden gezien de juridische situatie van zijn vader.

De beelden worden nu door beide kampen gebruikt om het contrast tussen een “vermoeide” regering en een “energieke” oppositie te benadrukken.

Janja versus Nikolas Ferreira

Het jongste conflict tussen Janja en Nikolas Ferreira draait om het wetsvoorstel tegen misogynie (vrouwenhaat), dat eind maart 2026 voor veel ophef zorgde. Janja plaatste een video waarin ze Ferreira en andere tegenstanders van de wet beschuldigde van het verspreiden van nepnieuws en het beschermen van mannen die haat zaaien. Ze wees daarbij specifiek op de hoge femicidecijfers in Minas Gerais, de thuisbasis van Ferreira. De afgevaardigde reageerde snel en fel met een eigen video waarin hij de wet bestempelde als een middel voor censuur en Janja “wereldvreemd” noemde. Hij haalde daarbij punten aan zoals het ontslag van vrouwelijke ministers door Lula om plaats te maken voor mannen van het politieke centrum.

Wat de regering en president Lula echter de meeste zorgen baart, is de enorme kloof in het bereik op sociale media. Terwijl de video van Janja na enkele dagen bleef steken op ongeveer 997.000 bezichtigingen, explodeerde de reactie van Nikolas Ferreira met meer dan 25 miljoen bezichtigingen in slechts 24 uur tijd. Lula is naar verluidt ontstemd omdat deze directe confrontatie Ferreira een gigantisch podium geeft en de polarisatie aanwakkert, wat de officiële regeringsagenda overschaduwt. De politieke top vreest dat Janja door deze strijd aan te gaan onbedoeld de populariteit van de oppositie versterkt, terwijl de regering juist probeert de banden met gematigde krachten in het parlement te herstellen.

De Sheriff: Ronaldo Caiado

Enkele dagen geleden hakte de PSD (Partido Social Democrático) van Gilberto Kassab de knoop door en verkoos Ronaldo Caiado als hun kandidaat voor de verkiezingen. Dit was een teleurstelling voor partijgenoot Eduardo Leite. Wie is Ronaldo Caiado en wat betekent hij in deze context?

Hij werd geboren in 1949 in Anápolis (Goiás) en is arts, gespecialiseerd in orthopedie. Daarnaast is hij grootgrondbezitter en een doorgewinterde politicus uit een invloedrijke familie met diepe wortels in de regionale politiek. Hij stapte al vroeg in de publieke arena; in de jaren tachtig werd hij bekend als voorzitter van de União Democrática Ruralista (UDR), een organisatie die de belangen van landeigenaren verdedigde. Caiado was federaal afgevaardigde, senator en werd in 2018 en 2022 herkozen als gouverneur van Goiás – telkens al in de eerste ronde. Op 30 maart 2026 lanceerde hij zijn pré-kandidatuur voor het presidentschap namens de PSD. Hij pleit daarbij voor amnestie voor de betrokkenen bij de gebeurtenissen van 8 januari 2023, inclusief Jair Bolsonaro, om Brazilië te “pacificeren”.

Caiado staat in Brazilië bekend als een soort “xerife” (sheriff) of de politieke versie van John Wayne. Dit imago van een taaie, onafhankelijke cowboy-figuur die orde en veiligheid hoog in het vaandel draagt, komt voort uit zijn harde aanpak van criminaliteit als gouverneur. Hij benadrukt dat criminelen in zijn staat “niet gedijen” en dat de cijfers er significant lager liggen dan elders. Hij positioneert zich als de sterke hand die misdaad bestrijdt zonder compromissen. Hoewel hij in de peilingen laag start (rond 3-4%), hoopt hij met dit profiel van de durão (harde kerel) een pragmatisch en ervaren alternatief te bieden voor de meer radicale stemmen.

Een historische rematch

Zijn kandidatuur zorgt ervoor dat hij opnieuw tegenover Lula zal staan. In de presidentsdebatten van 1989 stonden zij al eens lijnrecht tegenover elkaar. Caiado, toen een marginale kandidaat, eiste dat Lula een vraag aan hém zou stellen. Lula pareerde destijds met een ironische sneer: “Als hij 1,5% haalt, doe ik het wel.” Het was een vernedering voor Caiado, die eindigde met 0,7%.

Inmiddels, 37 jaar later, is de context compleet veranderd. Caiado is geen kleine speler meer, maar een tweemaal herkozen gouverneur met recordscores en een imago van efficiëntie. Lula is van vakbondsleider uitgegroeid tot een president die aan zijn derde termijn bezig is, na een traject van succes, gevangenisstraf en een comeback. Op 80-jarige leeftijd is hij nog steeds de dominante figuur van links.

Wat kunnen we verwachten in een mogelijk debat? Het wordt een herhaling van 1989, maar met veel meer ervaring. Caiado zal zich niet meer laten afschepen; hij zal Lula confronteren met concrete cijfers over criminaliteit en economische groei uit Goiás en de federale regering aanvallen op onveiligheid. Lula zal waarschijnlijk teruggrijpen naar zijn volkse toon en Caiado herinneren aan zijn verleden als lid van de landelijke elite en zijn huidige lage peilingen. Het ideologische gat is duidelijk: veiligheid en privé-eigendom (Caiado) versus sociale inclusie en staatsinterventie (Lula). Of Caiado genoeg gewicht krijgt om de tweede ronde te halen is onzeker, maar de toneelsetting voor een episch duel tussen deze twee veteranen is klaar.

Foto’s: Facebook, Instagram - Paulo Pinto/Agência Brasil