De Paradox van Galípolo: Waarom de 'Lula-man' de rente niet verlaagt.
Hoe de nieuwe voorzitter van de Centrale Bank de politieke wens verruilt voor economische realiteit.
🇬🇧 🇧🇷 🇫🇷 🇩🇪 🇪🇸 🌐 → Use your browser’s translation tool
De Braziliaanse economie (PIB) groeide in 2025 met 2,3%, een afkoeling ten opzichte van de 3,4% groei in 2024. De landbouw was de onbetwiste motor, met een groei van 11,7% dankzij recordopbrengsten bij soja en maïs. De dienstensector (zoals winkels, transport en financiële diensten) en de industrie droegen ook bij, maar hun groei was met respectievelijk 1,8% en 1,4% beduidend minder spectaculair.
Waarom die daling?
Economen wijzen direct naar de hoge rente (de Selic). Wanneer lenen duurder wordt, passen zowel consumenten als bedrijven op de winkel. In totaal kwam de waarde van alles wat in Brazilië werd geproduceerd in 2025 uit op 12,7 biljoen real.
De rol van de regering
In economische discussies over Brazilië gaat het vaak over de wisselwerking tussen overheidsbeleid en de markt. De regering remt niet direct de groei, maar bepaalt met haar keuzes wel het klimaat waarin bedrijven en consumenten durven te investeren.
De Selic wordt bepaald door de Centrale Bank (Bacen). Hoewel de Bacen technisch autonoom is, beïnvloedt het regeringsbeleid indirect het vertrouwen van de markt. Wanneer de markt vreest dat de regering te veel uitgeeft, stijgt de inflatieverwachting. Om die inflatie te remmen, houdt de Centrale Bank de rente hoog. Dat is goed voor prijsstabiliteit, maar funest voor de economische groei; lenen voor bedrijven en consumenten wordt onbetaalbaar.
Als de regering meer uitgeeft dan er via belastingen binnenkomt (het begrotingstekort), ontstaat er onrust. Beleggers vragen zich af: “Kan de staat deze schulden in de toekomst nog wel betalen?” Als die onzekerheid groeit, trekken beleggers hun kapitaal terug of eisen ze hogere rentes. Bedrijven houden ook niet van onzekerheid. Bij discussies over nieuwe belastingen of wijzigingen in het arbeidsrecht kijken ze liever de kat uit de boom. Grote investeringen blijven dan uit en de economische groei vlakt af.
Het is een feit dat de regering vooral belang hecht aan assistentie-politiek, omdat dat stemmen oplevert. Dit geldt overigens niet alleen voor de huidige regering. De markt en de Bacen proberen de schulden en inflatie in toom te houden. Wanneer die twee werelden botsen, zie je dat direct terug in de groeicijfers.
De Galípolo-test
De regering-Lula schimpte maandenlang op de vorige voorzitter van de Bacen, Campos Neto, omdat hij “de rente onnodig hoog hield”. Toen Lula uiteindelijk zijn eigen man, Gabriel Galípolo, naar voren schoof, verwachtte men een koerswijziging: lagere rente voor een impuls. Maar in de praktijk doet Galípolo precies hetzelfde als zijn voorganger. De Centrale Bank is immers niet zomaar een persoon; het is een instituut met een mandaat: inflatie beheersen. Zodra je in die stoel zit, krijg je toegang tot data die voor buitenstaanders minder zichtbaar is – zoals inflatieverwachtingen op lange termijn. Die cijfers liegen niet.
Als een centrale bankier de rente verlaagt voordat de inflatie onder controle is, verliest hij direct het vertrouwen van de financiële markten. Kapitaal zou het land verlaten, de wisselkoers (de Real) zou instorten en de inflatie zou exploderen. Zelfs een “Lula-man” kan die economische wetmatigheid niet negeren zonder het land in de problemen te brengen. Juist omdat de Centrale Bank autonoom is, kan Galípolo niet naar de pijpen van de regering dansen. Hij is verantwoording verschuldigd aan de inflatiecijfers, niet aan de verkiezingsbeloften van de president.
Het is het klassieke conflict tussen korte-termijn politiek en lange-termijn economie. De politiek wil groei en lagere kosten, het liefst nu. De economie vereist een ‘bittere pil’ (hoge rente) om de prijzen stabiel te houden, zodat de koopkracht op de lange termijn niet verdampt. Galípolo bevindt zich in de positie waarin hij de stabiliteit moet bewaken, ook al botst dat met de wensen van degenen die hem hebben benoemd. En dat bewijst eigenlijk dat het systeem van centrale bank-autonomie in Brazilië sterker is dan de politieke voorkeur van de zittende regering. Galípolo is van politicus getransformeerd tot bewaker van de munt; precies waar de markten op hoopten toen ze zijn benoeming accepteerden.
Wie zich abonneert, krijgt nieuwe stukken per mail. Wie dat niet wil, kan alles hier gewoon lezen.