Verdwaald in de Alfabet-soep: De Braziliaanse Obsessie met Afkortingen
Hoe u een Braziliaanse krant leest zonder een diploma in cryptografie
🇬🇧 🇧🇷 🇫🇷 🇩🇪 🇪🇸 🌐 → Use your browser’s translation tool
Wie voor het eerst een Braziliaanse krant openslaat of naar het journaal kijkt, denkt waarschijnlijk dat hij per ongeluk op een congres voor geheimagenten is beland. In Brazilië hebben woorden blijkbaar een houdbaarheidsdatum, want zodra een instelling meer dan twee lettergrepen heeft, wordt deze genadeloos geslacht en omgevormd tot een onuitspreekbaar acroniem.
De Krantenkop uit de Hel
Stel u voor, u leest: “De STF heeft na overleg met de AGU besloten dat de werknemers van de INSS via de FGTS recht hebben op een verhoging, ondanks protest van de Febraban.” Voor een Braziliaan is dit gesneden koek. Voor u als buitenlander klinkt dit als een kat die over een toetsenbord is gelopen. In Brazilië spreekt men deze afkortingen niet uit als losse letters (S-T-F), maar vaak als woorden. De S-T-F wordt “Esse-Tê-Effe”, maar de Embasa (het waterbedrijf in Bahia) wordt gewoon als een eigennaam uitgesproken.
De Drie Smaken van de Soep
De theorie is dat de Braziliaanse bureaucratie zo complex is dat, als men de volledige namen van instanties zou uitspreken, de dag voorbij zou zijn voordat de zin is afgemaakt. Er zijn drie hoofdcategorieën:
De Juridische Giganten: Alles wat eindigt op ‘J’ of ‘F’ (STJ, STF, TJ). Dit zijn de mensen die bepalen of u gelijk heeft, maar meestal duurt het tien jaar voordat ze dat doen.
De Belasting-Beulen: (IPTU, IPVA, ICMS, IR). Deze vierletterige monsters verschijnen periodiek in uw brievenbus om uw bankrekening te plunderen.
De Nutsbedrijven: (Coelba, Embasa, Sabesp). Zij zorgen voor licht en water, maar hun namen klinken als personages uit een goedkope sciencefictionfilm.
De Braziliaanse Decodeer-Lijst (Een bescheiden begin)
Omdat volledigheid in deze materie een utopie is, beperken we ons tot de ingrediënten die u dagelijks in uw soep zult vinden:
‘Bahiaanse’ Specials (bij wijze van voorbeeld; de 26 andere deelstaten hebben hun eigen jargon).
LIMPURB: Zij gaan over het vuilnis. Als uw straat een puinhoop is, moet u bij hen zijn.
TRANSALVADOR: De schrik van elke automobilist in de hoodstad van Bahia. Zij beheren de flitspalen en de wegsleepwagens.
EMBASA: De watermonopolist van Bahia. Je haat ze als het water op is, en je haat ze als de rekening komt.
COELBA: Jouw bron van licht en (dure) energie.
De Federale Giganten
PF (Polícia Federal): Niet te verwarren met de gewone politie. Zij gaan over paspoorten, immigratie en de echt grote corruptieschandalen.
RFB (Receita Federal): De belastingdienst. Zij weten alles van u, vaak nog voordat u het zelf weet.
INSS: De instantie die uw pensioen beheert (of dat althans probeert).
IBAMA: De milieupolitie. Als u een boom kapt zonder vergunning, staan zij op uw stoep.
De Juridische Alfabet-oorlog
STF (Supremo Tribunal Federal): Het hoogste gerechtshof. De elf “goden” van Brazilië die alles beslissen.
MP (Ministério Público): De openbaar aanklager. Als er ergens onraad ruikt, start de “MP” een onderzoek.
OAB: De orde van advocaten. In een land met meer advocaten dan inwoners is dit een zeer machtig instituut.
Extra Bitter: De Douane-Hiërogliefen
Als u denkt dat de stad al erg is, wacht dan tot u iets wilt importeren. De douane spreekt een dialect dat zelfs voor de meeste Brazilianen onbegrijpelijk is:
De Douane-Hiërogliefen (Comex-slang):
SISCOMEX (Sistema Integrado de Comércio Exterior): Dit is de “Matrix” van de Braziliaanse handel. Alles, maar dan ook alles wat het land in- of uitgaat, moet door dit computersysteem. Als de SISCOMEX “nee” zegt, staat heel Brazilië stil.
LI (Licenciamento de Importação): De beruchte invoervergunning. Sommige producten hebben deze nodig voordat ze op de boot gaan. Vergeet je de “LI”? Dan krijg je een boete die vaak hoger is dan de waarde van je spullen.
DI (Declaração de Importação): Het officiële document waarin je aan de staat vertelt wat je naar binnen brengt.
RADAR (Rastreamento da Atuação dos Intervenientes Aduaneiros): Dit klinkt als iets uit een onderzeeboot-film, maar het is simpelweg de vergunning die een bedrijf nodig heeft om überhaupt te mógen importeren. Zonder “RADAR” ben je nergens.
DUE (Declaração Única de Exportação): De exportversie.
De “Kleurcodes” van de Douane (Parametrização)
Dit is misschien wel het meest satirische deel. De douane gebruikt een stoplichtsysteem om te bepalen hoe hard ze je gaan aanpakken:
Canal Verde (Groen):
U heeft geluk. Uw spullen mogen door zonder fysieke controle.
Canal Amarelo (Geel):
Ze gaan uw papieren controleren. (”Heeft u wel de juiste LI voor die DI?”)
Canal Vermelho (Rood):
Alles gaat open. Elke doos wordt binnenstebuiten gekeerd.
Canal Cinza (Grijs):
De absolute nachtmerrie. Dit betekent dat ze fraude vermoeden. Uw spullen kunnen maandenlang vaststaan terwijl ze uw hele boekhouding doorspitten.
Gouden Raad voor de Nieuwkomer
Als u het echt niet meer weet en “Google it” u niet verder helpt, gebruik dan de S-regel: eindigt een afkorting op een S, dan is het negen van de tien keer een Secretaria (ministerie/dienst) of een Serviço (service).
En als u echt vastloopt, vraag dan aan een Braziliaan: “O que significa essa sigla?” (Wat betekent dit acroniem?). Meestal lachen ze en zeggen ze: “Goede vraag, ik weet alleen dat ik ze elke maand moet betalen.”
De vertaling van de (ironische) tekst op het schoolbord van de illustratie boven deze bijdrage: “De PF (Federale Politie), samen met het MP (Openbaar Ministerie) en de CGU (Algemene Controleur van de Unie), onderzoekt Eletrobras (Elektriciteitsmaatschappij) wegens onregelmatigheden bij de BNDES (Ontwikkelingsbank). Het TCU (Rekenhof) en de CADE (Antimonopolie-waakhond) volgen de zaak. Begrepen, leerling? Morgen examen!”
“In Brazilië is een acroniem niet zomaar een afkorting; het is een manier van leven. Het is de taal van een bureaucratie die zo groot is dat ze haar eigen woorden niet meer past. Dus de volgende keer dat u struikelt over een krantenkop vol hoofdletters, denk dan maar zo: u bent niet dom, u bent gewoon nog niet volledig gealfabetiseerd in de Braziliaanse jungle.”